درباره دندان ها بیشتر بدانیم

حفره دهانی اولین بخش از مسیر گوارش است که از لب ها شروع‌شده و به حلق می رسد که در این حفره دندان ها، زبان و غدد بزاقی وجود دارند. فضای داخلی دهان توسط قوس لثه‌ای دندانی شامل دو قسمت می‌باشد که یکی حفره فرعی جلوی دندان ها است و دهلیز نامیده می‌شود و دیگری حفره اصلی دهان در عقب دندان‌ها واقع‌شده است.

درصورتی‌که با زبان روی دندان‌های بالا و پایین را بچرخانید، می‌توانید حفره دهلیز را لمس کنید، این حفره به شکل قوسی می‌باشد که از قسمت جلو توسط لب‌ها و از سمت عقب توسط قوس دندان‌ها و لثه بالا و پایین محدود می‌شود.

می‌توان گفت که حفره اصلی دهان در پشت دندان‌ها قرارگرفته شده است و تا حلق امتداد می‌یابد که از پوششی شیاردار پوشش یافته است.

حفره دهان شامل یک کف و دو سطح جانبی می‌باشد. در کف دهان زبان قرارگرفته است. سقف دهان شامل دو بخش است که بخش پیشین آن کام سخت نامیده می‌شود و بخش پسین آن کام نرم نام دارد.

کام نرم قسمت متحرک دهانی است و از لبه پسین آن زبان کوچک آویزان شده است  و در طرفین دهان لوزه‌ها قراردارند.

پس‌ازاین بخش‌ها، نوبت به ساختمان دندان ها می‌رسد که از عناصری سخت و سفیدرنگ ایجادشده‌اند و در فک بالا و پایین می‌رویند.

 مراحل رشد و پیدایش دندان‌ها

دندان‌های شیری قبل از تولد در فک ساخته می‌شوند و به‌صورت نهفته باقی می‌مانند و پس از تولد در ۶ ماهگی شروع به رشد می‌کنند، به‌این‌ترتیب تا ۲٫۵ سالگی ۲۰ دندان شیری ظاهر می‌شوند و از ۶ سالگی دندان‌های دائمی جایگزین دندان‌های شیری می‌شوند.

معمولاً تعداد دندان ها شامل ۳۲ عدد دندان است که از سن ۶ سالگی تا ۱۷ سالگی رویش می‌یابند، به‌غیراز دندان عقل که در سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی ظاهر می‌شوند.

 نحوه قرار گرفتن دندان‌های دائمی در فک‌ها

  • دندان‌های پیشین یا ثنایا

در هر دو فک بالا و پایین ۴ عدد که دوتای آن‌ها در خط وسط و دوتای دیگر در طرفین آن‌ها واقع‌شده‌اند.

 

  • دندان‌های نیش یا انیاب

در هر فک ۲ عدد دندان نیش به شکل قرینه در طرفین دندان‌های پیشین قرارگرفته‌اند.

  • دندان‌های آسیای کوچک

در هر فک ۴ عدد که دندان آسیا که به تعداد ۲ عدد در هر طرف دندان نیش قرارگرفته است.

  • دندان‌های آسیای بزرگ

در هر فک ۶ عدد که ۳ تا آن در هر طرف دندان آسیای کوچک قرارگرفته شده است و سومین دندان آسیای بزرگ دندان عقل نامیده می‌شود که در بعضی مواقع در آواره به‌صورت نهفته باقی می‌ماند.

 ساختار دندان‌ها به چه شکلی است؟

هر دندان از قسمت‌های مختلفی تشکیل‌شده است که شامل

  • ریشه: که درون حفره دندان قرارگرفته است.
  • تاج: قسمتی که خارج از حفره دندانی قرارگرفته است.
  • طوق یا گردن: محل اتصال بین ریشه و تاج را طوق یا گردن دندان می‌نامند.

وقتی دندان را به شکل طولی برش دهیم می‌توانیم قسمت‌های مختلفی را مشاهده نماییم که شامل

مغز دندان: حفره‌ای که در قسمت مرکزی دندان قرار دارد و دارای شاخه‌های رگ‌های خونی و عصبی است.

عاج دندان: به بافتی بسیار سخت زردرنگ که پیرامون مغز دندان قرارگرفته شده است، می‌گویند عاج دندان از خارج به‌وسیله بافت دیگری پوشش یافته است که این بافت در بخش تاج دندان مینا و در بخش ریشه دندان سیمان نامیده می‌شود.

 چگونگی رعایت بهداشت دندان

دندان‌ها بزرگ‌ترین نعمتی هستند که در اختیار انسان قرارگرفته‌اند و اگر بخواهیم این نعمت برای یک‌عمر برای ما کار کنند، پس باید به‌دقت از آن‌ها نگه‌داری و محافظت نماییم.

وقتی با افرادی که از دندان مصنوعی استفاده می‌کنند، صحبت کنید به شما خواهند گفت که دندان‌های طبیعی عملکردی بسیار بهتر از دندان‌های ساخته‌شده توسط انسان رادارند؛ همچنین توصیه می‌کنند که در حفظ و نگه‌داری از دندان‌های طبیعی خود تلاش نمایید.

دندان‌ها مناسب‌ترین وسیله برای جویدن و خرد کردن غذا هستند که نخستین گام برای گوارش به شمار می‌آید. در حال حاضر رابطه بین توانایی جویدن و تغذیه انجام‌شده از سوی متخصصان بیانگر این مطلب است که افرادی که فاقد دندان بوده‌اند از علائم سوءتغذیه رنج می‌بردند و به بیماری‌هایی مانند پلاگر، بربری، اسکوربوت و کمبود ویتامین B مبتلا شده‌اند.

اهمیت دندان‌ها نه‌تنها برای خوردن غذا بلکه در تلفظ صحیح کلمات نیز کاملاً واضح می‌باشد.

دندان ناسالم علاوه بر بیماری و بوی بد تنفس باعث کاهش جذابیت و تنزل زیبایی فرد می‌باشند. هنگامی‌که اصول بهداشتی و رژیم صحیح غذایی و چگونگی استفاده از دندان‌ها رعایت شود، کمتر شاهد دندان پوسیده و ازدست‌رفته خواهیم بود.

 چرا دندان‌ها خراب می‌شوند؟

به دلیل موقعیت ویژه و عمل حفره دهانی این ناحیه بیشتر تحت تأثیر آسیب‌های محیطی قرار می‌گیرد، به‌عنوان‌مثال تغییرات و تفاوت فیزیکی مواد، تغییرات دمایی و مواد شیمیایی که به‌طور مداوم با حفره دهان در ارتباط هستند، می‌توانند شرایط را برای رشد و تکثیر عوامل بیماری‌زا فراهم آورند. از دیگر عوامل خراب شدن دندان‌ها می‌توان به ریز شدن ذرات غذایی توسط دندان‌ها و انتشار آن در حفره‌های و بخش‌های مختلف دهان اشاره کرد. البته با ترشح بزاق از شدت این عوامل کاسته می‌شود. بر اساس تحقیقات انجام‌گرفته بزاق دهان یک عامل مهم در حفظ و نگه‌داری از دندان‌ها محسوب می‌شود. افرادی که فاقد غدد بزاقی به‌طور مادر زادی یا در اثر رادیوتراپی ناحیه سر و گردن هستند، دندان‌هایی به‌مراتب حساس‌تر نسبت به پوسیدگی دارند.

در این میان بیماری‌های نسوج اطراف دندان، التهاب و عفونت‌های لثه‌ای از بزرگ‌ترین عوامل از دست دادن دندان‌ها محسوب می‌شود. در حال حاضر پوسیدگی دندان به‌عنوان یک معضل اپیدمی در جوامع متمدن امری مهم تلقی می‌شود. البته داشتن دندان سالم نیز امری غیره منتظره است اما با رعایت بهداشت دهان و دندان می‌توان میزان پوسیدگی و صدمات دندانی را به‌طور چشم‌گیری کاهش داد.

دندانپزشکی

دندانپزشکی مشهد

کشیدن دندان عقل مشهد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست